Türk sanayi KOBİ’leri ChatGPT cevaplarında ne kadar görünüyor?
GEO (generative engine optimization), üretken cevap motorlarında bir şirketin adının geçmesini anlatır. Bu not, Kasım 2026’da 62 sanayi nişinden seçilmiş 220 Türk KOBİ’sinin kendi ürün grubunu soran tarafsız sorularda ne sıklıkla anıldığını sayar.
Bu bir anlık görüntüdür. Yalnız ChatGPT’nin ücretsiz planı kullanıldı, kayıt iki güne sığar ve örneklem rastgele değildir. Sekiz sınırın tamamı aşağıdadır.
Özet
Ne bulundu?
- Leon-X’in 2026 Kasım’ında ChatGPT’nin ücretsiz sürümüyle yaptığı kontrolde, 62 sanayi nişinden seçilmiş 220 Türk KOBİ’sinin 101’i (%46) kendi sektörü hakkındaki tarafsız sorularda hiç anılmadı.
- Aynı 220 firmanın 108’i (%49) en az bir cevapta adıyla geçti. 11’inin (%5) yerine, adı çok benzeyen başka bir firma geçti.
- ChatGPT bir sektör sorusuna ortalama 12,8 firma adıyla cevap verdi (medyan 13; en az 3, en çok 27 ad; 113 cevap).
- Aynı sektör için farklı sorulan iki soru, çoğunlukla farklı firma listeleri üretti. İki cevabın ortak ad oranı ortalama yalnız %9–12 çıktı (medyan %5–7). 75 soru çiftinin 30–31’inde iki listede ortak tek ad yoktu.
- Bir nişte firmaların tamamı görünür ya da hiçbiri görünmez değil. 62 nişin 15’inde kontrol edilen adayların tamamı, 6’sında hiçbiri cevaplarda çıktı. Geri kalan 41 nişte görünenle görünmeyen yan yanaydı.
- Sponsorlu yerleşim kaydedilen 71 cevabın 6’sında (%8) cevap içinde reklam olarak işaretli bir firma vardı.
Gerekçe
Neden baktık?
Bir satın almacı “Türkiye’de X üreten firmalar hangileri?” diye ChatGPT’ye sorduğunda, cevaptaki liste ilk tedarikçi kısa listesine dönüşebilir.
Sayılar, Leon-X’in kendi müşteri adayı araştırmasında tuttuğu kontrollerden gelir. Amaç, sanayi KOBİ’lerinin bu listelerde ne sıklıkla yer aldığını görmekti.
Yöntem
Nasıl sayıldı?
- Örneklem: 62 sanayi ve B2B nişinden (örneğin endüstriyel tartı, su arıtma, konveyör, hidrolik, ambalaj makinesi, redüktör, endüstriyel fan) web aramasıyla bulunan 220 Türk KOBİ’si. Hedef ölçek yaklaşık 10–150 çalışan. Her firmanın çalışan bir web sitesi var.
- Sorular: her niş için 2–3 tarafsız Türkçe soru. Örnek: “Türkiye’de endüstriyel ters ozmoz su arıtma sistemi üreten firmalar hangileri?” Hiçbir soruda firma adı yok. Toplam 158 soru planlandı.
- Araç: chatgpt.com, ücretsiz plan, her soru yeni bir sohbette. Ücretli plan, API, Gemini ve Perplexity kullanılmadı.
- Kural: bir firmanın adı ilgili nişteki cevaplardan birinde geçtiyse anıldı sayıldı. Adı çok benzeyen başka bir firma geçtiyse (bir harf farkı, aynı ayırt edici kelime ve benzer sektör, marka ile şirket adı ilişkisi) ayrıca yakın ad olarak işaretlendi. Sponsorlu yerleşim de geçti sayıldı.
- Saklanan cevaplar: 113 cevabın tam ad listesi duruyor (9 Kasım 2026’dan 26, 10 Kasım 2026’dan 87). Diğer cevaplar için yalnız firma bazında sonuç saklandı: çıktı ya da çıkmadı. Cevap başına ad sayısı ve iki soru arasındaki örtüşme bu 113 cevaptan hesaplandı.
- Firma adı ve niş bazında satır dökümü yayımlanmıyor.
Bulgular
Sayılar nerede ayrılıyor?
Firma düzeyi
Tam sayıya çekilmiş özet ile aşağıdaki onda birlik oranlar aynı üç sayımın iki yazılışıdır: 108, 11 ve 101.
| Sonuç | Firma | Oran |
|---|---|---|
| Adıyla en az bir cevapta geçti | 108 | %49,1 |
| Kendisi değil, adı çok benzeyen bir firma geçti | 11 | %5,0 |
| Hiç geçmedi | 101 | %45,9 |
| Toplam | 220 | %100 |
Kontrol edilen sanayi KOBİ’lerinin yaklaşık yarısı, kendi ürün grubunu soran bir alıcıya ChatGPT’nin verdiği cevapta yer almıyor. Bunlar web sitesi olan, aktif çalışan firmalar.
Cevap düzeyi
Bir cevapta ortalama 12,8 firma adı var (medyan 13, en az 3, en çok 27). Toplam 1.445 ad geçişi, yaklaşık 1.300 farklı yazım.
ChatGPT bir sektör sorusuna genellikle en büyük 3 marka ile değil, 10–15 firmalık geniş bir liste ile cevap veriyor. Listeye girmek, ilk sıraya girmekten önce gelen ilk eşik.
Soru değişince liste değişiyor
Aynı nişte farklı sorulmuş iki soru arasında 75 çift var. Tam ad eşleşmesiyle ortak firma oranı ortalama %9, medyan %5. 31 çiftte ortak ad yok.
Daha gevşek eşleşmeyle, yalnız adın ilk kelimesiyle, ortalama %12, medyan %7. 30 çiftte ortak ad yok.
Örnek kalıp, ad vermeden: “X üreten firmalar hangileri?” ile “Tesisim için X almak istiyorum, hangi üreticiyi önerirsin?” sorularının listeleri çoğu nişte büyük ölçüde farklıydı.
Tek bir soruyla ChatGPT’de çıkıyor muyuz demek yanıltıcı. Görünürlük, alıcının soruyu nasıl kurduğuna göre değişiyor. Ölçüm birden çok soruyla yapılmalı.
Niş düzeyi
62 nişin 15’inde kontrol edilen adayların hepsi cevaplarda geçti, kendi adıyla ya da yakın adla. 6’sında hiçbiri geçmedi. 41’inde görünen ve görünmeyen firmalar aynı nişte yan yanaydı.
Görünmezlik büyük ölçüde sektörün kendisinden değil, firmaya özgü etkenlerden kaynaklanıyor gibi duruyor. Bu bir gözlem. Nedeni bu veriyle kanıtlanamaz.
Şehir
Şehri bilinen adaylarda (İstanbul 42, Ankara 23, İzmir 21, Bursa 20, Konya 11, Kocaeli 9) anılma ya da yakın ad oranı %55 ile %67 arasında değişti. Örneklemler küçük olduğu için şehirler arasında anlamlı bir fark iddia etmiyoruz.
Sponsorlu yerleşim
Sponsorlu yerleşimin ayrıca işaretlendiği 71 cevabın 6’sında (%8) cevap içinde reklam olarak işaretli bir firma vardı.
Ücretsiz planda sektör sorularına reklam girmeye başladığını gösteren erken bir işaret. Sayı küçük.
Sınırlar
Bu sayılar nerede durur?
- Tek motor, tek plan. Yalnız ChatGPT’nin ücretsiz planı. Ücretli plan, Gemini, Perplexity ve Google AI Overviews farklı sonuç verebilir.
- Kısa zaman aralığı. Veriler iki gün içinde, yaklaşık 2,5 saatte toplandı. ChatGPT cevapları zamanla ve kişiden kişiye değişir. Bu bir anlık görüntüdür.
- Örneklem rastgele değil. Firmalar web aramasıyla bulundu. Çalışan bir web sitesi, yayımlanmış bir e-posta ve bulunabilir bir yönetici şartı arandı. Yani dijitalde zaten görünen firmalar. Bütün Türk KOBİ’leri için oran daha da düşük olabilir. Bunu bu veriyle bilemeyiz.
- Soru sayısı sınırlı. Niş başına 2–3 soru soruldu. Daha çok soru sorulsaydı bazı geçmedi firmalar bir cevapta geçebilirdi. Üç adayın bulunduğu nişte, endüstriyel havalandırmada, planlanan üç sorudan biri hız sınırına takıldığı için sorulamadı.
- Ad eşleşmesi alt sınırdır. Adlar elle ve betikle eşleştirildi. Türkçe karakter ve kısaltma gibi yazım farkları nedeniyle örtüşme oranı alt sınırdır.
- Yakın ad kuralı muhafazakâr. Firmanın kendisi mi, yoksa benzer adlı başka bir firma mı kastedildiği bilinemediği için bu durum ayrı sayıldı.
- Neden sorusu cevaplanmadı. Bu veri bir firmanın neden cevapta yer almadığını açıklamaz. Site içeriği, dış kaynaklar ve marka adı benzerliği ayrıca incelenmelidir.
- Kayıt, aday araştırmasından çıktı. Sayılar, Leon-X’in kendi müşteri adayı araştırmasında tuttuğu kontrollerden çıkarıldı. Çalışma baştan ayrı bir araştırma olarak tasarlanmadı.
Uygulama
Ne yapabilirsiniz?
- Kendi ürün grubunuzu 3–5 farklı şekilde ChatGPT’ye sorun: üreten firmalar, tesisim için önerir misin, şehrimde kim yapıyor. Tek soruya bakmayın.
- Cevaptaki listeye girmek için önce sitenizin ürün ve hizmetlerinizi açık cümlelerle anlatması, yapay zeka botlarına açık olması ve firmanızın dış kaynaklarda anılması gerekir. Dış kaynak; sektör rehberi, fuar katılımcı listesi ve haberdir.
- Adınız başka bir firmayla karışıyorsa, sitenizde ve dış profillerde tam unvanınızı, şehrinizi ve ürün grubunuzu tutarlı yazın.
- Bu düzenin hizmet karşılığı GEO sayfasında durur. Ölçüm kanallarının ayrımı ayrı bir notta.

